Tajemnice porcelanowej filiżanki – odsłona pierwsza

Wszyscy, którzy uwielbiają smak kawy, mają swoje ulubione naczynia. W tradycji picia kawy najważniejsze miejsce zajmowała dawniej filiżanka.

Nie ma jednoznaczności w kwestii pochodzenia filiżanki. Wiadomo na pewno, że jej ojczyzną są albo Chiny albo Japonia, która przejęła sztukę porcelany właśnie z Chin. Samo słowo filiżanka ma korzenie perskie, rumuńskie lub tureckie. Rodowód chińskiej porcelany sięga czasów starożytnych. Jej początek stanowiły naczynia określane jako protoporcelana, do produkcji których używano materiałów pochodzenia skaleniowego.

Historia filiżanki do kawy

Historia filiżanki do kawy

Protoporcelanę wyrabiano przez wiele stuleci, prawdopodobnie od II wieku przed naszą erą do wieku VII naszej ery, kiedy to powstały pierwsze wyroby z prawdziwej porcelany, które zachwycały już bielą i delikatnością szkliwa. Chińska porcelana podbiła szybko Europę. Była wówczas bardzo droga i handel nią przynosił duże zyski, dlatego sprytni Chińczycy wyrabiali też porcelanę zdobioną we wzory charakterystyczne dla kultury europejskiej. Rynek lokalny zaspokajano natomiast zdobnictwem właściwym specyficznej estetyce Wschodu. W początkach XVIII wieku Chiny po raz kolejny udoskonaliły sztukę porcelany. Do najwyższego kunsztu doprowadzono wówczas umiejętność uzyskania koloru szafirowego na bazie kobaltu. Kontynuowano także produkcję porcelany jednobarwnej i kolorowej, w odcieniach zieleni, fioletu, żółci, różu, czerwieni i głębokiej czerni.

Europa odkryła tajemnicę porcelany dopiero w początkach wieku XVII, uwiedziona wcześniej urokiem chińskiej ceramiki. Porcelanowe naczynia pojawiły się bowiem pod koniec XV wieku, przywiezione z Chin przez portugalskich żeglarzy. Od samego początku zachwyciły ówczesnych możnowładców, którzy oferowali ogromne sumy za porcelanowe serwisy i pojedyncze eksponaty. Były one wówczas unikatem, oglądanym z zainteresowaniem na królewskich i magnackich dworach. Europejskie manufaktury podejmowały wielokrotnie kosztowne próby produkcji porcelany, które kończyły się jednak niepowodzeniem. Bezpośredni udział w wynalezieniu europejskiej porcelany miał alchemik Johann Friedrich Böttger, zatrudniony w tym właśnie celu przez elektora saskiego i króla polskiego Augusta II Mocnego. Najbardziej znane wyroby porcelanowe pochodziły początkowo z wytwórni w Miśni, Dreźnie i w Sèvres.

Historia filiżanki do kawy

Historia filiżanki do kawy

Sam termin porcelana ma rodowód portugalski i pochodzi od słowa porcella, czyli muszla. Nazwano ją tak, ponieważ delikatna i przeświecająca, porównywana była dawniej do perłowej masy. Porcelana, oprócz delikatności miała wiele innych cech, które zadecydowały o jej ogromnym powodzeniu. Była przede wszystkich gładka, twarda i nienasiąkliwa. Jej struktura charakteryzowała się zwartością i jednorodnością. Porcelana była też odporna na działanie czynników atmosferycznych i mechanicznych. Najlepsza porcelana przeświecała w bardzo cienkich warstwach. Masa porcelanowa składała się przede wszystkim ze skalenia, kaolinu i krzemionki, do których to składników dodawano jeszcze inne komponenty.

W zależności od proporcji składników oraz dodatków, rozróżniano porcelanę twardą i miękką oraz tzw. porcelanę angielską. Współcześnie produkowana jest też porcelana sztuczna.

Historia filiżanki do kawy

Historia filiżanki do kawy

Na estetykę wyrobów z porcelany, w tym uwielbianych przez nas filiżanek, miało wpływ kilka wieków rozwoju rzemiosła artystycznego, przede wszystkim ceramiki. Modyfikowano więc przez lata kształty i wzory, by nadać przedmiotom formy odpowiadające gustom danej epoki i dostosować je do panującego aktualnie stylu. Filiżanki miały najpierw dwoje uszu, później dopiero poprzestano na jednym, doskonale układającym się w dłoni. Ucha modelowano w formie wici, gałązek, węży itp. Nadawano filiżankom nie tylko okrągłe formy, ale również kanciaste, owalne, pięcioramienne i inne. Uzupełniano je o charakterystyczne nóżki lub inne dodatki. W ciągu stuleci zmieniały się filiżanki, nie zmieniało się natomiast przywiązanie wytwornych pań i panów do celebrowania porannej lub popołudniowej kawy, z filiżanką w roli głównej.

Podziel się z przyjaciółmi:
1 Gwiazdka2 Gwiazdki3 Gwiazdki4 Gwiazdki5 Gwiazdek (2 głosów, ocena: 5,00 na 5)

9 komentarzy

  1. A ja tam w sumie wybredna nie jestem i zwykła szklanka mi też wystarczy żeby kawa dobrze smakowała 😉 Chociaż w porcelanie lepiej wygląda 😉

  2. e co Ty gadasz, nie ma nic lepszego niż kawusia w porcelanie, odrazu lepiej smakuje 🙂

  3. Każdy ma jak sobie lubi, o gustach się podobno nie dyskutuje 🙂

  4. Kawa oczywiście tylko w pięknej filiżance z prawdziwej porcelany ! 🙂 A kawy z kubków papierowych albo co gorsza plastikowych nie mogę znieść, masakra…

  5. Porcelany sztucznej nie da się czasem odróżnić od prawdziwej… a sprzedają ją w cenach takich jak najlepszej jakości czysta porcelana… :/

  6. koniknabiegunach

    trzeba tam isc z wykrywaczem porcelany i udawac znawce to ci co maja podroby uciekna ^^

  7. Tak mi się wydaje że to był chyba jakiś rodzaj sarkazmu 😉 znaczy się mam nadzieję bo inaczej zwątpię w ludzki gatunek XD

Zostaw komentarz

Szanujmy innych Użytkowników nawet jeżeli mamy inne zdanie. Blokujemy konta Użytkowników którzy spamują i nie przestrzegają netykiety. Zapisanych komentarzy nie można edytować, prosimy więc o uważne redagowanie wpisów. Wszystkie wpisy nowych Użytkowników muszą zostać zaakceptowane przez Moderatorów.

Twój email nie będzie widoczny.Wymagane pola zaznaczone są *

*